Çfarë është kultura?

[ 0 ] 29/04/2011 |

Çfarë është kultura? Sipas antropologëve (studiuesit e kulturave njerëzore), kultura është një mënyrë jetese që mbështetet në një botëkuptim të caktuar rreth jetës, njerëzve, Zotit, e gjithçkaje tjetër që ekziston. Në bazë të perceptimit që ke për botën, kështu e ndërton mënyrën e jetesës që pastaj ne e quajmë “kulturë” e një vendi.

P.sh. mbi cilin parim mbështetet mikpritja shqiptare? Une mendoj që mbështetet mbi idenë që një shqiptar e kupton që ne ia kemi nevojën njëri-tjetrit. Një qënie njerëzore duhet trajtuar me nderim e respekt – kështu ne ia hapim derën atij që ka nevojë, për ta respektuar por gjithashtu për ta ditur që kjo nevojë e jona do të plotësohet nga dikush tjetër më vonë. Kur unë shkoj për vizitë në qytetin tim të lindjes, nuk mendoj që do të rri në një hotel por do të rri tek shtëpia e të afërmve të mi. Edhe ata do të bëjnë të njëjtën gjë kur të vijnë për vizitë në Tiranë.

Të huajt në perëndim, p.sh nuk është se nuk janë mikpritës – por mendojnë ndryshe në lidhje me këtë raport. Ata mendojnë që njeriu është vetë përgjegjës për të zgjidhur nevojat që ka – kësisoj kur kanë një nevojë për “mikpritje” diku, ata zgjedhin të paguajnë një hotel në vend që t’ju bëhen barrë të afërmve të tyre…

Kjo mënyrë e të menduari ka përparësitë e veta edhe problemet. Përparësia është që kur jetojmë në një kontekst kulturor të caktuar ne dimë çfarë të presim. Shqiptarët flasin të njëjtën gjuhë, kanë të njëjtat zakone, edhe unë si shqiptar mund të merrem vesh kudo që jam me shqiptarë të tjerë.

Problemi? Disa mendojnë që kultura është kufizuese. I keni parasysh që kuajve të karrocave ju vendosim ato kufizueset tek sytë, në mënyrë që kuajt të fokusohen në rrugën e duhur? Ashtu si për kalin, edhe kultura jonë na vendos ca kufizime në lidhje me pamjen e realitetit, që nuk janë aq të mira… ose më saktë mund të na çojnë në përfundime të gabuara rreth realitetit.

Ja një mënyrë se si shprehet ky kufizim: kultura ku jam rritur unë, më thoshte që “çështja e besimit fetar është e zgjidhur njëherë e mirë që nga lindja”. Kjo është një çështje mbrojtëse shumë e mirë, që e ruan një komunitet nga ndryshimet dhe I mban të lidhur traditat së bashku. Por problemi është: “A është gabim që unë të shqyrtoj të vërtetën në lidhje me besimet fetare, edhe të jem i lirë të vendos, në bazë të njohurisë që kam e jo në bazë të asaj që thonë të tjerët, qofshin këta edhe paraardhësit e mi?

Tags: ,

Category: Blog, Kultura

About the Author ()

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.